İzmir’in Foça İlçesinin duayen turizmcisi ve yerel tarih araştırmacısı Sebahattin Karaca, Yenifoça’da düzenlenen söyleşide, kentin hangi adla, hangi yıl, kimler tarafından ve hangi sebeple kurulduğunu, kurulduğu günden beri yaşanan önemli olayları anlattı. Yenifoça tarihine ilişkin olarak yerli ve yabancı kaynaklardan derlediği bilgi ve belgeleri paylaşan Karaca söyleşisinde ilginç konulara da yer verdi. Foça’dan götürülen çok değerli taşlarla süslü bir altın haç’ın halen Cenova katedralinde olduğu, yasa dışı işler yapan, güç kullanarak para kazanan mafya tipi ilk organize suç örgütlenmesinin Yenifoça’da ortaya çıktığını izleyenlere aktardı.
İlçe merkezine 22 kilometre uzaklıktaki Yenifoça Mahallesi’nde bir kafede düzenlenen söyleşiyi yazarlar Gönül Çatalcalı, Berat Alanyalı ve Ahmet Önel, eğitimci Yılmaz Mızrak, Foça Kitap Kulübü Başkanı Alptekin Aydın, Foça Kent Konseyi Başkanı Aytaç Candan, kent tarihine ilgi duyan vatandaşlarla birlikte izledi.
İLK MAFYA OLUŞUMLARI BU TOPRAKLARDA ORTAYA ÇIKTI
Foça sınırları içinde çıkarılan Şap’ın çok uzun yıllar boyunca Avrupa’da renk sabitlemesi için en değerli malzeme olarak kullanıldığını, bu şapla sabitlenen Mor’un Foça Moru olarak anıldığını, zengin ve asillerin kullandığı Mor rengin kaybolmayan parlaklığını sağladığı ve altın kadar değerli olduğu için birçok kez değişik güçler tarafından karadan ve denizden kuşatılarak ele geçirilmeye çalışıldığını anlatan Karaca, Ceneviz, Bizans, Osmanlı dönemlerine ilişkin bilgileri paylaştı.
Karaca; “1300’lü yıllarda Yenifoça o kadar çok saldırıya uğrar ki, kenti boydan boya çevreleyen sur duvarlarını yapmak zorunda kalırlar. Bununla da kalmazlar, olası büyük bir saldırıda herkesin aynı anda imha olmasını önlemek amacıyla yerleşim yerlerini birbirinden uzak yerlere, Bucak, Sazlıca, Kartdere, Kocamemetler gibi değişik noktalara paylaştırarak oluştururlar. Evlerini de yaparken küme ev dediğimiz kale gibi evler yaparlar. Bu evler üç katlı ve her katı ayrı ayrı amaçla dizayn edilmiş evlerdi. Yenifoça ve Foça’ya saldıran korsanlar, birçok ganimetin yanı sıra kilisede bulunan ve etrafı çok değerli taşlarla kaplı olan altın haç’ı da alıp ülkesine götürüyor. Bu haç halen Cenova Katedralinde bulunuyor. Mahonalı korsan tüccarların yönetimindeki dönemde ise mafyatik oluşumlar ortaya çıkıyor. Bu doymaz tüccarlar kazançları için Ceneviz’e vergi öderken, el altından da burada yaşayanlara ve çalışanlara vergi koyuyorlar. Bu mafyaya giden yolda kapının ilk aralanmasıdır. Onun için tarih yazarları mafyanın buradan doğduğunu söylerler.” Dedi.
İzmir Karşıyaka’da bulunan Ulu Önder Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım’ın mezarındaki taşın Foça’dan gittiğini, bu tür taşların ilçede sadece bir noktada bulunduğunu sözlerine ekleyen Sebahattin Karaca söyleşi sonrası dileyenlere kitaplarını imzaladı.
Seyfi GÜL/FOÇA
