BİZİM DİYEBİLECEĞİMİZ BİR ANAYASAMIZ OLSUN.

Evet ülkemizin yeni ve sivil bir anayasaya acil ihtiyacı var. Bu iş öyle torbalarda oldu bittiye getirilecek kadar basit bir iş değil. Sadece cumhurbaşkanı ve iktidarın taleplerini değil, toplumun tüm kesimlerinin beklentilerini karşılayacak bir anayasal çözümlemeye ihtiycımız var. Ortak akıl tam da bu durumlarda zorunludur. Bunu yapamadığınız taktirde sorunu çözmek yerine büyütürsünüz. Böyle bir girişim için son yüzyılda gerçekleştirilmiş en önemli çalışma Mandela´nın rehberliğinde Güney Afrika Cumhuriyeti´nin yaptığı ve hayata geçirmeyi başardığı anayasadır. Bu çalışma her aşamasıyla bir anayasa nasıl yapılmalıya cevap niteliğindedir. Umarım yeni bir yanlışı zorlamak yerine, bizim demekten gurur duyabileceğimiz bir anayasaya kavuşuruz.

Bakın Mandela´nın Güney Afrika Cumhuriyeti´nde bu çalışmada sorumluluk alan kimselerin bu işi nasıl ele aldıklarını, neleri temel prensip olarak gördüklerini şöyle anlatıyorlar.

Anayasamız uzun yıllar sonra çok büyük çaba ve destekle oluşturuldu. Yoğun baskıların ardından büyük mücadelelerle ortaya çıktı. Uzlaşmazlığın en önemli sebebi yeni anayasa sürecine katılanlara yerleşik güç tarafından uygulanan şiddetti. Bu süreçte iki partiden 40 üye öldürüldü, büyük katliamlar yaşandı. İktidar neredeyse çalışmaları sürdüremeyecek hale geldi. Herkesin istekleri yerine getirilemez tabii ki. Her kesim bazı tavizler vermeli, kendinden ortak bir şeylerin çıkması için. Anayasanın kabulünde başkan Mandela halkın katılımını sağladı. Yüz yüze etkileşime girdi. Sivil toplum işin içine sokuldu. Herkese kulak verildi. Yolda durdurulup sıradan bir vatandaşa beklentileri soruldu ve inanın hepsi değerlendirildi. İki milyondan fazla beyan alındı. Anayasanın dili yenilendi. Belgenin yaşayan bir doküman olması sağlandı. Anayasaya halk sahiplendi. Abartmıyorum, hem sahiplenme hem de aidiyet duygusu. Barış ve eşitlik içinde yaşamak için, herkese daha iyi bir hayat sunmak için tüm ülke sürece dahil edildi. Anayasa yapılırken tavizler verilmesi gerekiyordu. Uzlaşma komisyonu kuruldu. İnsan hakları ihlalleri ile ilgili, ulusun geçmişine dair araştırmalar yapıldı.

Bu anayasa, bizim anayasamız, ayrımcılığa karşı ilk anayasadır. Üzerinde uzlaşılmış bir anayasadır. Bütün görüşmeler iyi niyetle yapıldı. Anayasayı yapanlarla iletişim, süreç kadar sonuç da önemli. Çok genç bir anayasamız var. Hala güçler çok önemli, kontrol altında tutulmasında sorunlar yaşıyoruz. Demokrasimiz çok hassas. Ama halk ve hükümet arasında iletişim gerekli. Anayasamız acılardan ortaya çıktı. Güney Afrika olarak kimliğimizi tamamlıyor. Liderimiz ?Mandela? çok önemli.

Biz anayasamızı iki temel ilkeye dayandırdık. Anayasamızla kimsenin baskı altında kalmasına izin vermedik ve bütün insanları eşittir dedik.

Medya bu süreçte hayati bir rol üstlendi. Bir taraf diğer tarafın haklarından mutsuzdu. Medya ile hükümet arasında olan biten her şey tartışıldı. Medya hem hükümetin, hem de halkın evinindeydi. Bizlere anayasamızı tüm yönleriyle tartışma imkanı sağladı. Üstlendikleri rol hepimizin lehine oldu.

Peki şimdi sormak lazım. Türkiye´nin şu anki koşulları yeni, eşitlikçi ve özgürlükçü bir anayasa yapmaya ne kadar uygun?

Herkesin aklını başına alması gerekiyor. Darbe anayasınından 30 yılı aşkın bir zamandır çekiyoruz. Yağmurdan kaçarken doluya tutulmak üzereyiz. Çünkü anayasa sadece iktidarın gücünü kulananlar için değil, toplumun tüm kesimlerini kucaklayacak, memleketi ferehlatacak, sistemin çarklarının sağlıklı ve uyumlu çalışmasını sağlayacak bir çözüm olmalı. Hala tren kaçmış değil. Umarız bizlere 50 ? 100 yıl kaybettirecek yeni bir hatada ısrar edilmez.

Hem içeride, hem dışarıda bu kadar sıkışmış bir ülkenin yapabileceği en önemli ve öncelikli şey toplumun tüm kesimlerinin katılımıyla oluşturulacak yeni bir anayasadır.